Hét online taaladviespunt HvA en UvA

Dat of wat?

Alles wat je ziet, is puur goud.
Alles dat je ziet, is puur goud.

 

Zin 1 is juist. Na het gebruik van alles, niets, iets en het enige gebruik je in principe ‘wat’ in plaats van ‘dat’. In de praktijk, zeker in de spreektaal, wordt vaak toch ‘dat’ gebruikt.

 

Ook bij het gebruik van de superlatief  (het mooiste, het grootste etc.) moet je in principe verwijzen met ‘wat’,  maar ook hier geldt dat in de praktijk vaak ‘dat’ wordt geschreven.

 

Dat is het leukste wat ik ooit heb gehoord.
Dat is het leukste dat ik ooit heb gehoord.

 

De onderstaande zinnen zijn allebei goed, afhankelijk van wat je wilt zeggen. Als je verwijst naar ‘een leuk boek’, dan is de bovenste correct. Wil je aangeven dat hij het geven van het boek leuk vond, dan moet je de onderste zin gebruiken. ‘Wat’ gebruik je dus ook om te verwijzen naar een hele (bij)zin.

  • Zij gaf hem een boek, dat hij leuk vond.
  • Zij gaf hem een boek, wat hij leuk vond.