Hét online taaladviespunt HvA en UvA

De correcte persoonsvorm

 

In de onderstaande gevallen kan het lastig zijn om de juiste vorm van de persoonsvorm te kiezen:

 

•  Een aantal studenten kwam/kwamen te laat.

•   De VS is/zijn een offensief begonnen.

•   Zowel Ajax als Feijenoord heeft/hebben een sterk middenveld.

•   Ik, die hier al 50 jaar ben/is, word nu ontslagen.

•   U hebt/heeft een leuke dochter.

•   Je kan/kunt maar nooit weten.

•   Niet alleen mijn zus, maar ook mijn broer was/waren aanwezig.

•   Jong en oud is/zijn vertegenwoordigd.

•   Het belangrijkste nadeel is/zijn de investeringen.

 

Een aantal is/zijn

  • Een aantal studenten kwam te laat.
  • Een aantal studenten kwamen te laat.

 

De VS is/zijn

  • De VS is een offensief begonnen.
  • De VS zijn een offensief begonnen.

 

Beide zinnen zijn correct. In de eerste zin wordt door de afkorting meer benadrukt dat het om een land, een geheel gaat, dus daarom heeft deze vorm de voorkeur. Als je echter de Verenigde Staten voluit schrijft, kun je beter ook de persoonsvorm in het meervoud zetten. In dat geval wordt benadrukt dat het onderwerp of subject in het meervoud staat. Hetzelfde geldt voor andere geografische begrippen die je in het meervoud schrijft, bijvoorbeeld:

 

  • De Alpen zijn veel hoger dan de Pyreneën.
  • De Canarische eilanden hebben een aangenaam klimaat.

 

Analoog hieraan gebruik je ook andere afkortingen van een meervoudig begrip vaak met enkelvoudige persoonsvorm.

  • B&W heeft dat in een spoedvergadering besloten.
  • De NS heeft dit najaar veel last van vertraging.

 

Ook hier geldt dat je bij voluit schrijven bij voorkeur de persoonsvorm in het meervoud zet.

 

  • Burgemeester en Wethouders hebben dat in een spoedvergadering besloten.
  • De Nederlandse Spoorwegen hebben dit najaar veel last van vertraging.

 

 

 

Zowel ….als heeft/hebben

Zowel Ajax als Feijenoord heeft een sterk middenveld.
Zowel Ajax als Feijenoord hebben een sterk middenveld.

 

In dit geval kun je beter de vorm van de bovenste zin  gebruiken. Dat komt omdat de zin een afkorting is van de zin: Zowel Ajax heeft een sterk middenveld als Feijenoord heeft een sterk middenveld. Ook hebben beide onderwerpen dezelfde vorm van de derde persoon. Als de onderwerpen verschillen, zoals in onderstaande zinnen, dan moet je wel meervoud gebruiken. Dat geldt ook als een of beide onderwerpen in het meervoud staan.

 

  • Zowel mijn moeder als ik houden van chocoladetruffels.
  • Zowel jij als je broer moeten morgen vroeg op.
  •  Zowel zijn neef als zijn nichten spelen viool.
  • Zowel de vrienden als de kennissen waren uitgenodigd.

 

 

 

Ik die ben/is

 

Ik die hier al 50 is, word nu ontslagen.
Ik die hier al 50 ben, word nu ontslagen.

 

 

 

U hebt/u heeft

 

Beide zinnen zijn goed:

 

  • U hebt een leuke dochter.
  • U heeft een leuke dochter.

 

 

 

Je kan/kunt

 

Ook in onderstaande geval geldt dat beide zinnen goed zijn:

 

  • Je kan maar nooit weten.
  • Je kunt maar nooit weten.

 

In zin 1 wordt ‘je’ gebruikt als vervanging van ‘men’. De zin heeft dan een algemene betekenis en verwijst niet naar een bepaald persoon. De persoonsvorm die bij men hoort, is die van de derde persoon: kan. Als je naar de tweede persoon wilt verwijzen, moet je de persoonsvorm van de tweede persoon gebruiken: kunt. Hetzelfde geldt voor: je zal of je zult.

 

 

Niet alleen mijn zus, maar ook mijn broer was/waren

 

Niet alleen mijn zus, maar ook mijn broer was aanwezig.
Niet alleen mijn zus, maar ook mijn broer waren aanwezig.

 

De eerste zin is goed, want deze zin is eigenlijk een samentrekking van de zin: Niet alleen mijn zus was aanwezig, maar ook mijn broer was aanwezig. Voor de niet alleen…maar ook-constructie gelden dezelfde regels als voor de zowel..als-constructie.

 

Jong en oud is/zijn

 

  • Jong en oud is vertegenwoordigd.
  • Jong en oud zijn vertegenwoordigd.

 

 

Het belangrijkste is/zijn

 

In dit geval is de laatste zin de beste keus. De keus is lastig omdat niet helemaal duidelijk is of ‘het belangrijkste nadeel’ of ‘de investeringen’ het onderwerp is.

Het belangrijkste nadeel is de investeringen.
Het belangrijkste nadeel zijn de investeringen.