Hét online taaladviespunt HvA en UvA

Het tekstschema of bouwplan

Een tekstschema is een voorlopige indeling van je tekst. Je kunt een tekstschema maken in een boomstructuur of in een kolommenschema. Je geeft in het schema aan welke onderwerpen bij elkaar horen en in welke volgorde je ze wilt behandelen. Het tekstschema helpt je overzicht te houden over je tekst: de kans is kleiner dat je iets vergeet of juist dubbel behandelt. Ook kun je nu beginnen met het gedeelte dat je het leukst vindt of waar je het meeste over weet. En als je eenmaal iets op papier hebt, zal de rest van de tekst ook gemakkelijker gaan. Een tekstschema is niet hetzelfde als een inhoudsopgave, maar de inhoudsopgave vloeit vaak voort uit het tekstschema.

 


Heb je eenmaal duidelijk de centrale vraag geformuleerd, dan ligt de eerste opzet van je tekst in feite al klaar. Bij ieder type centrale vraag kun je namelijk een standaard tekstschema gebruiken. In dat schema geef je aan uit welke onderdelen de tekst bestaat en welke hoofdstukken en paragrafen nodig zijn om de centrale vraag (en deelvragen) te kunnen beantwoorden.

 

Deze standaardschema’s bieden een eerste houvast. Je moet ze specifieker uitwerken tot een goed en bruikbaar tekstschema.

Voorbeeld uitgewerkt tekstschema

Hieronder vind je een uitgewerkt tekstschema over het onderwerp studie-uitval bij eerstejaarsstudenten aan de HvA. In het tekstschema noteer je per alinea de belangrijkste steekwoorden: waar gaat deze alinea over? Wat is de kern ervan?

 

Studie-uitval eerstejaarsstudenten
Alinea Onderdeel Kernwoorden
Alinea 1 Inleiding          introductie          aanleiding          leeswijzer  – Studie-uitval onderzoeken eerstejaarsstudenten– Opbouw stuk
Alinea 2 Wie heeft het probleem en waarom is het een probleem? Financiële problemen: Studenten, studievertraging, schulden
Alinea 3 Wie heeft het probleem en waarom is het een probleem? Emotionele problemen: depressiviteit, slaapstoornissen, angstaanvallen. Gevolgen: voorgoed te stoppen met studeren
Alinea 4 Wie heeft het probleem en waarom is het een probleem? Gevolgen hogescholen: Kost hogescholen geld, slecht voor imago
Alinea 5 Hoe is het probleem ontstaan? Verkeerde studiekeuze, studiekeuze niet goed onderzocht, andere verwachtingen
Alinea 6 Oplossing Voorlichting, meeloopdagen, breder oriënteren, inhoud studie bekijken, zelfkennis 
Alinea 7 Samenvatting Samenvatting tekst

Afsluiter

 

 

In het volgende voorbeeld wordt de werkwijze beschreven bij de adviserende centrale vraag Hoe kan een ADHD-stoornis het beste behandeld worden? Om deze vraag te kunnen beantwoorden worden in het eerste hoofdstuk de achtergronden bij het onderzoek beschreven. Daarbij is met name gebruik gemaakt van de meest recente publicaties over ADHD-stoornissen. Vervolgens wordt in het tweede hoofdstuk de gevolgde werkwijze bij het onderzoek weergegeven. Hoofdstuk 3 bevat de resultaten van het onderzoek, hoofdstuk 4 de interpretatie van deze resultaten. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 5, staan de conclusies van het onderzoek op grond waarvan adviezen gegeven worden voor de behandeling van ADHD-stoornissen.

 

 

Bron: A.F.Snoeck Henkemans. Schrijven. Handleiding voor het opstellen van zakelijke teksten. Groningen, 1989.