Hét online taaladviespunt HvA en UvA

Samentrekkingen

Bij samentrekken mag je een woord dat of een woordgroep die twee keer in de zin voorkomt, een keer weglaten. Je moet er dan wel op letten dat het woord of de woordgroep die je weglaat een identieke vorm, een identieke betekenis of een identieke grammaticale functie heeft.

 

  • Ik drink liever rode (-) dan witte wijn.
  •  De meeste scholieren lezen liever Engelse boeken dan Franse (-).

 

Een identieke vorm

 

De tentamens werden gisteren teruggegeven maar een tentamen nog achtergehouden.
De tentamens werden gisteren teruggegeven maar een tentamen werd nog achtergehouden.

 

Deze samentrekking is fout omdat ‘tentamens’ de eerste keer in het meervoud staat en de tweede keer in het enkelvoud. De persoonsvorm ‘werden’ moet in het tweede deel van de zin dus in het enkelvoud staan: ‘werd’.

 

Een identieke betekenis

 

Kees slaat de voetbalwedstrijd gade en zijn vriend op zijn schouder op het moment dat de bal in het doel vliegt.
Kees slaat de voetbalwedstrijd gade en slaat zijn vriend op zijn schouder op het moment dat de bal in het doel vliegt.

 

De samentrekking is fout omdat gadeslaan een ander werkwoord is dan op iets of iemand slaan.

 

Een identieke grammaticale functie

 

Die mensen hebben hun kinderen altijd enorm verwend en zijn volledig afhankelijk van hen gebleven.
Die mensen hebben hun kinderen altijd enorm verwend en hun kinderen zijn volledig afhankelijk van hen gebleven.

 

De samentrekking is fout omdat ‘de kinderen’ in het eerste deel van de zin object is en in het tweede deel van de zin subject.