Hét online taaladviespunt HvA en UvA

Het correcte gebruik van voornaamwoorden

In de onderstaande gevallen is het lastig  het juiste voornaamwoord te kiezen:

 

U of zich?

Vergelijk de zinnen:

  • U hebt u vergist.
  • U hebt zich vergist.

In dit geval moet je kiezen voor zin 1. Dat komt omdat het onderwerp van deze zin ‘u’ de tweede persoon vertegenwoordigt (als beleefde variant van ‘je’). Analoog aan je hebt je vergist wordt de variant met u u hebt u vergist.

Zin 2 is overigens wel goed als je in plaats van ‘hebt’ kiest voor ‘heeft’. Dat is de vorm die hoort bij de derde persoon (hij, zij, het). In dat geval is ‘u’ een variant op ‘hij’ of ‘zij’. Analoog aan hij heeft zich vergist wordt de variant met u dan u heeft zich vergist.

Bij de Taaladviesdienst kun je meer over dit onderwerp lezen.

 

Hij is groter dan mij/ik

Vergelijk de zinnen:

  • Mijn broer is groter dan mij
  • Mijn broer is groter dan ik

Zin 2 is correct. Je kunt dit bij twijfel makkelijk oplossen door de zin, die ingekort is, compleet te maken.

 Mijn broer is groter dan mij ben
Mijn broer is groter dan ik ben

 

Ik geef hen/hun een boek

Met de keuze voor hen of hun kunnen zich meerdere problemen voordoen. Zie de onderstaande zinnen

  • Hen moet je niet uitnodigen voor dat feest.
  • Hun moet je niet uitnodigen voor dat feest.

Deze kwestie speelt ook in de volgende zinnen:

  • Ik heb hen dat boek pas gegeven.
  • Ik heb hun dat boek pas gegeven.

In deze zinnen vervullen ‘hun’ en ‘hen’ de rol van indirect object of meewerkend voorwerp. De correcte vorm van het indirect object is ‘hun’. De tweede zin is dus de beste keus in dit geval. Nu zullen er weinig taalgebruikers zijn die de eerste zin gebruiken, omdat er steeds meer voorkeur komt bij taalgebruikers voor ‘hun’ ten koste van ‘hen’.

  • De assistente heeft voor hen een nieuwe afspraak gemaakt.
  • Zij heeft aan hen het adres gevraagd.

Ook hier zie je in de praktijk dat er ‘voor hun’ en ‘aan hun’ wordt gebruikt, zeker in de spreektaal. Hoewel er dus officiële regels bestaan voor het gebruik van hun en hen, is de praktijk dat ze door elkaar worden gebruikt, en dat met name hun voor alles wordt gebruikt.

Er is echter een geval waarin je moet opletten met het gebruik van hun. Bekijk de onderstaande zin:

 Hun komen morgen ook.